Jeihan Sukmantoro · 1938 — 2019

De schilder van
de zwarte ogen

Solo, Java — Bandung, Indonesië

Een familiecollectie van een van Indonesië's meest gevierde meesterschilders. Vier werken zijn momenteel te bekijken in Nederland.

scroll
01 — Over de kunstenaar

Een leven in verf en stilte

Jeihan begon pas op zijn zevenentwintigste met het schilderen van figuren met diepe, ondoorgrondelijke zwarte ogen — en bleef die stijl trouw gedurende een carrière van meer dan vijftig jaar.

Geboren in 1938 nabij Solo, Midden-Java, groeide Jeihan op zonder formele scholing tot zijn veertiende. Hij trok in 1960 naar Bandung om aan het Instituut voor Technologie Bandung (ITB) kunst te studeren, al voltooide zijn opstandige aard die opleiding nooit officieel. Wat bleef, was een levenslange, ongebreidelde toewijding aan het schilderen.

Zijn werk combineert een westerse, analytische beeldtaal met een oosterse, mystieke gevoeligheid. Figuren met vlakke kleurvlakken en ondoordringbare zwarte ogen roepen een meditatieve, bijna stille intensiteit op — een handtekening die musea, verzamelaars en critici in binnen- en buitenland decennialang heeft gefascineerd.

Schilderij van Jeihan, portret, 1966
Zonder titel, 1966 — olieverf op doek, ca. 145 × 125 cm.
Jeihan Sukmantoro bekijkt zijn werk tijdens een expositie
Jeihan Sukmantoro tijdens een bezichtiging van zijn werk.
1938

Geboren in Surakarta, Midden-Java, op 26 september.

1953

Begint met het studeren van schilderkunst bij Himpunan Budaya Surakarta (HBS).

1958

Eerste solotentoonstelling, bij HBS in Surakarta — op negentienjarige leeftijd.

1960

Verhuist naar Bandung en gaat schilderkunst studeren aan het ITB.

1966

Verlaat het ITB zonder af te studeren; blijft zichzelf de rest van zijn leven omschrijven als kunstenaar in wording.

1981

Eerste expositie in Europa: Galerie 't Oude Raadhuys, Rotterdam.

1985

Gezamenlijke expositie met meester Sudjojono in Jakarta — een omslagpunt in de prijsvorming van moderne Indonesische kunst.

2017

Lancering van de biografie "Jeihan: Maestro Ambang Nyata dan Maya" door Mikke Susanto (KPG).

2019

Overlijdt in Bandung, na meer dan honderd exposities wereldwijd.

02 — Het motief

Waarom de ogen zwart zijn

Schilderij van Jeihan met het kenmerkende zwarte-ogen-motief, 1972
Zonder titel, 1972 — het zwarte-ogen-motief in een van zijn vroege werken.

Volgens zijn familie koos Jeihan bewust voor ondoorgrondelijke, volledig zwarte ogen — geen pupillen, geen weerspiegeling. De toekomst blijft altijd in nevelen gehuld; het innerlijk leven van een mens is nooit volledig te doorgronden; en stilte kan méér zeggen dan een blik ooit zou kunnen.

Critici omschrijven zijn stijl als expressionistisch, met een figuratieve, sobere kleurstelling die een oosterse mystiek verenigt met een westerse, analytische vormentaal. Het resultaat is werk dat eerder fluistert dan schreeuwt — en juist daardoor lang blijft hangen.

03 — Periodes

Zes decennia, vier periodes

Kunsthistorisch onderzoek (Jurnal Sejarah Citra Lekha, 2017) verdeelt Jeihans carrière in vier fases — van zijn vroegste experimenten tot de rijpe, wereldwijd erkende stijl van zijn latere jaren.

1952 – 1965

Jeihans formatieve jaren — van zijn eerste lessen bij Himpunan Budaya Surakarta tot zijn opstandige tijd aan het ITB in Bandung. Een periode van experimenteren, voordat hij zijn levenslange handtekening vond.

Uit deze pioniersjaren is nog geen werk in de collectie beschikbaar.
1965 – 1975

Te midden van politieke onrust ontdekt Jeihan in 1963 zijn kenmerkende zwarte ogen. De werken uit deze jaren zijn instinctief en direct, geschilderd met de spaarzame, zachte kleuren die de economische realiteit van die tijd hem oplegde.

Schilderij van Jeihan, 1966 Schilderij van Jeihan, 1972
1975 – 1985

Zijn stijl wordt zelfverzekerder en de composities rustiger. Deze periode culmineert in 1985 met de spraakmakende gezamenlijke expositie met meester Sudjojono, die de markt voor moderne Indonesische kunst voorgoed verandert.

Schilderij van Jeihan, 1975
1986 – 2012

Decennia van herkenning volgen: musea, verzamelaars en de pers omarmen zijn werk. Jeihan blijft schilderen, verdiept zijn thema's, en bouwt voort aan een nalatenschap die inmiddels wereldwijd wordt bewaard.

Schilderij van Jeihan, mogelijk 1999
Jaartal van dit werk nog te bevestigen.
04 — Exposities

Meer dan honderd exposities, wereldwijd

Op basis van het overzicht in "Jeihan: Maestro Ambang Nyata dan Maya" (Mikke Susanto, KPG 2017) — hieronder een selectie van internationale hoogtepunten, met de volledige lijst uitklapbaar.

NL
1981

Galerie 't Oude Raadhuys, Rotterdam

Jeihan exposeerde al in 1981 in Nederland — deze collectie is dus geen introductie, maar een voortzetting van een lijn die decennia teruggaat.

Jaren '50 – '60

1958Solotentoonstelling, HBS, Surakarta
1966Solotentoonstelling, Pandawa Art Gallery, Jakarta
1969Solotentoonstelling, Hadiprana Art Gallery, Jakarta

Jaren '70 – '80

1975Solotentoonstelling, Centro D'Arte E Cultura, Rome, Italië
1981Groepstentoonstelling, Galerie 't Oude Raadhuys, Rotterdam, Nederland
1982Groepstentoonstelling, Abe Art Gallery, New Jersey, VS
1983Groepstentoonstelling, Art Asia Gallery, Zürich, Zwitserland
1985"Temunya 2 Ekspresionis Besar" met S. Sudjojono, Hotel Sari Pacific, Jakarta

Jaren '90 – 2000

1999Solotentoonstelling, Galerie Darga & Lansberg, Parijs, Frankrijk
2001"Our Human Being", Jakarta Hilton International Hotel

2010 – 2016

2011"Our Being", KL Art Space, Maleisië
2014Solotentoonstelling "Refleksi & Re-Imaji Indonesia", Museum Nasional Indonesia, Jakarta
2015Solotentoonstelling "50 Tahun Mata Hitam", Ritz-Carlton, Pacific Place, Jakarta
Bekijk de volledige lijst (1958–2016)

Jaren '50

1958Solo — HBS, Surakarta

Jaren '60

1962Solo — Gedung PWI, Bandung
1966Solo — Pandawa Art Gallery, Jakarta
1967Solo — Wisma Benyamin, Jakarta · Solo — Balai Budaya, Jakarta
1968Solo — "Modern Sculpture & Painting", Balai Budaya, Jakarta
1969Solo — Hadiprana Art Gallery, Jakarta

Jaren '70

1972Solo — Bank of America, Jakarta
1973Solo — Chase Manhattan Bank, Jakarta
1975Solo — Taman Ismail Marzuki, Jakarta · Solo — Centro D'Arte E Cultura, Rome, Italië · Groep (vier) — Algiers, Algerije
1976Groep — Gedung Kebudayaan Ibn Khaldun, Tunesië
1977Solo — Lembaga Indonesia Amerika, Surabaya
1978Solo — Taman Ismail Marzuki, Jakarta

Jaren '80

1980Solo — Hotel Borobudur Intercontinental, Jakarta · Solo — Taman Ismail Marzuki · Groep (met Srihady & Mustika) — Tomang Plaza, Jakarta
1981Groep — Galerie 't Oude Raadhuys, Rotterdam, Nederland · Solo — Balai Budaya, Jakarta
1982Groep — Abe Art Gallery, New Jersey, VS · Groep (10 schilders) — Taman Ismail Marzuki, Jakarta
1983Groep — Art Asia Gallery, Zürich, Zwitserland
1984Solo — Taman Ismail Marzuki, Jakarta
1985Groep — "Temunya 2 Ekspresionis Besar: S. Sudjojono & Jeihan", Hotel Sari Pacific, Jakarta
1986Solo — Galeri Indonesia, Jakarta
1988Solo — Wisma Metropolitan, Jakarta

Jaren '90

1990Solo — Wisma Tugu, Jakarta
1991Vergelijkende studiereis kunst — Japan
1992Vergelijkende studiereis kunst — Europa · Groep — Jakarta Design Center
1993Solo — Andi's Gallery, Jakarta
1995Groep — "Tiga Sahabat", Le Meridien Hotel, Jakarta
1996Groep — Galeri Hidayat, Bandung
1997Groep — "Sumbangsih Tiga Pelukis untuk Padmanaba", Hotel Holiday Inn, Jakarta
1998Solo — "Manusia Kita Manusia" (opening Studio Jeihan), Bandung
1999Solo — "Jeihan Towards the New Millennium", Jakarta Hilton International · Solo — Galerie Darga & Lansberg, Parijs, Frankrijk

2000 – 2009

2000Solo — Darga Gallery, Denpasar, Bali
2001Solo — "Our Human Being", Jakarta Hilton International
2004Samenwerking — "Jeihan Melukis Rasinah Menari", Bandung · Solo — "Misteri dan Harmoni", Hotel Gran Melia, Jakarta
2005Solo — "Gerak dalam Diam, Diam dalam Gerak", Soka Gallery, Jakarta
2006Solo — "Jeihan Pamer Lukisan", The Ritz-Carlton, Jakarta · Groep — Taman Ismail Marzuki
2008Groep — "Sabang Merauke", Taman Ismail Marzuki · Groep — "Manifesto", Galeri Nasional, Jakarta
2009Groep — "Sepuluh Ganeca", Galeri Nasional, Jakarta

2010 – 2016

2010Groep — "Between Techniques and Instinctive Framing", Bentara Budaya Bali
2011Groep — "Our Being", KL Art Space, Maleisië
2012Groep — "Soul of Art", Ritz-Carlton Ballroom, Pacific Place (SCBD), Jakarta
2013Groep — "Lima Rukun", Studio Jeihan, Bandung
2014Solo — "Refleksi & Re-Imaji Indonesia", Museum Nasional Indonesia, Jakarta
2015Solo — "50 Tahun Mata Hitam", Ritz-Carlton Ballroom, Pacific Place (SCBD), Jakarta · Groep HUT NU — Langit Art Space, Yogyakarta
2016Solo — Ritz-Carlton Ballroom, Pacific Place (SCBD), Jakarta
05 — De collectie

De familiecollectie

De familie beheert een omvangrijke collectie werk van Jeihan uit verschillende periodes. Vier werken zijn momenteel in Nederland te bekijken. Op aanvraag delen we meer foto's en herkomstgegevens uit het volledige archief.

Schilderij van Jeihan, liggende figuur, 1975

Zonder titel

Olieverf op doek·1975
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, portret, 1966

Zonder titel

Olieverf op doek·1966·ca. 145 × 125 cm
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, zittende figuur, 1974

Zonder titel

Olieverf op doek·1974
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, vrouwenportret

Zonder titel

Olieverf op doek·jaartal te bevestigen
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, liggende figuur

Zonder titel

Olieverf op doek·jaartal te bevestigen
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, staande figuur

Zonder titel

Olieverf op doek·jaartal te bevestigen
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, liggende man

Zonder titel

Olieverf op doek·1974
Prijs op aanvraag Interesse →
Schilderij van Jeihan, portret met gekruiste armen

Zonder titel

Olieverf op doek·ca. 65 × 45 cm
Prijs op aanvraag Interesse →

Titels, jaartallen en afmetingen zijn overgenomen van de galerielabels op de foto's en worden voor publicatie nog met de familie geverifieerd.

06 — Herkomst & nalatenschap

Waarom herkomst hier telt

Te bekijken in Nederland

Vier werken uit de collectie bevinden zich in Nederland en kunnen na afspraak persoonlijk worden bekeken.

Directe lijn met de familie

Via de familie in Indonesië is er rechtstreeks contact mogelijk over herkomst, achtergrond en de rest van de collectie, inclusief verzorgd transport naar Nederland.

Erkenning

Jeihan exposeerde meer dan honderd keer wereldwijd, is onderwerp van tien boeken en drie documentaires, en ontving onder meer de Penghargaan Perintis Seni Rupa Jawa Barat (2006) en de Anugerah Budaya Kota Bandung (2009).

Verificatie

Bij elk werk ontvangt u een schriftelijke herkomstverklaring namens de familie, inclusief foto's, achtergrond en beschikbare documentatie.

Bezoekers bekijken een schilderij van Jeihan
Bezichtiging van werk uit de familiecollectie
Bezoekers bekijken een schilderij van Jeihan
Bezichtiging van werk uit de familiecollectie
07 — Contact

Belangstelling voor een werk, of voor een interview?

Namens de familie beantwoorden we graag vragen van verzamelaars, galeries en pers in Nederland over deze collectie en het leven van Jeihan Sukmantoro.

Stuur een e-mail →
E-mail
info@jeihansukmantoro.nl

Regio
Nederland (collectie), Bandung (archief)

Reactietijd
Doorgaans binnen 2 werkdagen